SEÇBİR-ÖA Konuşmaları 83: Deniz Dinçel – Çevre İdeolojilerinin Çevre Eğitimi Üzerine Etkileri – 30.10.2019

İklim değişikliği, biyolojik çeşitliliğin azalması gibi ekolojik sorunların boyutu her geçen gün artmaktadır. Pek çok toplumsal konuda olduğu gibi bu sorunların çözümünde de eğitim, etkili bir çare olarak görülmüş ve 1970’lerden itibaren çevre eğitimleri giderek yaygınlaşmıştır. Bugün Türkiye’de çevre eğitimi alanında çalışan pek çok kamusal-özel kurum ve kuruluş vardır. Ancak Türkiye’de çevre eğitimi alanında faaliyet gösteren kurumların başında sivil toplum kuruluşları (STK) gelmektedir. Çevre kaygısı ortak olmakla beraber, çevreci STK’lar benimsedikleri çevre ideolojilerine göre büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Çevreci STK’lar arasında görülen bu çeşitlilik, çevre eğitimi alanına da yansımış, yaklaşım, içerik, yöntem bakımından farklı çevre eğitimi akımlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. STK’ların uyguladığı güncel çevre eğitimleri mercek altına alındığında, bu eğitimlerin büyük bölümünün MEB ile işbirliği içinde, öğretmenler tarafından okullarda uygulandığı da görülmektedir. Bu bakımdan öğretmenler, ülkemizde gerçekleşen çevre eğitimi programlarının ana uygulayıcısı konumundadırlar; dolayısıyla bu konu öğretmen dünyası için de önemlidir.

Bu konuşmada, “Türkiye’de Sivil Toplum Kuruluşlarının Çevre İdeolojileri ve Çevre Eğitimleri” başlıklı doktora tezi kapsamında, 2017 – 2019 yılları arasında yapılan araştırmanın bulguları sunulacak, Türkiye’de çevre eğitimi alanında faaliyet gösteren STK’ların çevre ideolojileri ve bu ideolojilerin, çevre eğitimi programlarını hedef kitle, uygulama, ölçme ve değerlendirme yöntemleri, eğitim malzemeleri ve içerik bakımından nasıl etkilediği paylaşılacaktır. Ardından, günümüzde yüz yüze kaldığımız ekolojik sorunlara nasıl bir çevre eğitiminin çözüm olabileceği ve çevre eğitimi konusunda kritik öneme sahip okulların bu konuda neler yapabileceği tartışmaya açılacaktır.

Deniz Dinçel Orta Doğu Teknik Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nden mezun olduktan sonra Türkiye’de doğa koruma için çalışan çeşitli sivil toplum kuruluşlarında proje koordinatörü ve eğitmen olarak çalışmıştır. 2004-2006 yılları arasında İngiltere’de sürdürülebilir yaşam, sürdürülebilirlik için eğitim gibi konularda eğitim almış ve Findhorn Ekoköyü’nün “Ekolojik Ayak İzi Analizi” çalışmasında proje koordinatörlüğü yapmıştır. 2007-2014 yılları arasında Türkiye’de, farklı kamu, sivil toplum, özel sektör ve uluslararası organizasyonlarla işbirliği içerisinde bağımsız eğitmen ve danışman olarak çalışmış, çevre eğitimi programları geliştirerek uygulamıştır. Ankara Üniversitesi, Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bölümü’nde doktora çalışmasını bitiren Dinçel, ÇEKÜL Vakfı’nda Bilgi Ağacı Eğitim Birimi Koordinatörü olarak görev yapmaktadır.