SEÇBİR-ÖA Konuşmaları 75: Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Yolunda On Yıl: Mor Sertifika Programı – 24.10.2018

Müfredata toplumsal cinsiyet eşitliğinin taşınması, eğitim ve öğretim materyallerinin toplumsal cinsiyet eşitliği temel alınarak hazırlanması eşitlikçi ve kapsayıcı bir eğitim sistemi için gereklidir. Müfredat ve materyallerin yanı sıra, önemli bir başka boyut ise öğretmenlerin toplumsal cinsiyete ilişkin yaklaşımlarıdır. Toplumsal cinsiyet rollerini sorgulamaya başlayan ve buna ilişkin ayrımcılıkların farkına varan öğretmenler; okulda, derste ve okul dışı kurumlarla yaptıkları işbirliklerinde kazanımlarını öğrencilerle paylaşma fırsatı bulurlar. 2007 yılından itibaren yürütülen Mor Sertifika Programı, lise öğretmenlerine toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı kazandırmayı amaçlayan bir programdır. 2017 yılında Mor Sertifikalı öğretmenler, programı geliştiren akademisyenler, fon sağlayıcılar ve proje ekibi ile bir sözlü tarih çalışması yapılmış, bu çalışmanın çıktıları On Yılın Hikayesi başlıklı sözlü tarih kitabında paylaşılmıştır. Bu çalışma, aşağıdaki sorulara yanıt aramak üzere gerçekleştirilmiştir:

• Eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliği çalışırken dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

• Toplumsal cinsiyet eşitliği duyarlılığı kazanan öğretmenler ne gibi etkinlik ve projeler geliştirebilir?

• Eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama konusunda hangi aktörlerle işbirliği yapılabilir?

• Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik projeler üretirken ve yürütürken karşılaşılabilecek sorunlar ve bunlarla baş etme yöntemleri nelerdir?

Bu konuşmada, araştırmanın bu sorulara verdiği cevaplar paylaşıma ve katılımcıların katkısına açılacaktır.

Ayşegül Taşıtman, Ege Üniversitesi’ndeki sosyoloji eğitimi sırasında feminist hareketle tanıştı. Feminist politika çalışmalarını kürtaj hakkı, kadın cinayetleri, yerel kadın forumları gibi pek çok farklı kadın platformlarında yer alarak sürdürdü. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Genel Sosyoloji ve Metodoloji Anabilim Dalı’nda erkek sünneti ve erkeklik alanında yüksek lisansını tamamlayan Taşıtman, 2013’te kadının insan hakları ihlallerine yönelik kürtaj araştırmasıyla Raoul Wallenberg Institute İnsan Hakları araştırma bursu kazandı. 2013-2015 yılları arasında araştırma asistanı olarak Eğitim Reformu Girişimi’nde çalıştı. Şubat 2016 itibarıyla lise öğretmenleri ve üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığını artırmaya yönelik çalışmalar yürüten Mor Sertifika Programı’nın koordinatörü olarak çalışıyor.

Ruken Alp, Hacettepe Üniversitesi Felsefe bölümünden lisans derecesini aldı. Yüksek lisansını Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı bölümünde tamamladıktan sonra yine aynı bölümden “Türkçe Şiirde “Kadın” Şairlerin Poetikalarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi” başlıklı teziyle doktora derecesi aldı. Akademik ilgi alanları arasında edebiyat teorisi ve kuramları, modern edebiyat, edebiyat ve politika, dil ve söylem, kadın yazını, karşılaştırmalı edebiyat ve Tanzimat sonrası Osmanlı edebiyatı yer alıyor. Bunun yanı sıra cinsiyet ve kimlik, erkeklik çalışmaları ve kadın hareketleri üzerine de çalışmaları bulunuyor. Türkiye’nin birçok ilinde, farklı gruplara toplumsal cinsiyet eşitliğine dair farkındalık yaratmaya yönelik eğitimler veren Alp, edebiyat ve sinema, edebiyatta toplumsal cinsiyet gibi başlıklar altında da çeşitli seminerlere katıldı. Akademik çalışmalarının yanı sıra farklı kesimlere toplumsal cinsiyet farkındalığı yaratmaya yönelik eğitimler vermeye devam ediyor.